Met het thema van de Open Monumentendag 2010 ‘De smaak van de 19^de eeuw’ heeft Monumentenzorg Leeuwarderadeel de keuze gemaakt om op zaterdag 11 september aandacht te schenken aan het tracé van de Noord Friesche Locaal Spoorwegmaatschappij, dat vooral bekend is van het Dockumer Lokaeltsje. Het tijdsbestek waarin de NFLS, zich ontwikkelde was feitelijk gelegen aan het begin van de twintigste eeuw. Echter omstreeks de helft van de 19^de eeuw  was er al sprake van plannen voor de aanleg van dit voor de noordelijke economie zo belangrijk spoorwegnet.

In de gemeente Leeuwarderadeel  zijn nog relatief veel restanten te zien van de NFLS. Van de Brédyk bij Jelsum tot aan de Lege Hearewei in Stiens ligt er nog de rails met de spoorbruggen over de Koarnjumervaart en de Stienservaart. In Stiens bij het zogenaamde ´stationskwartier´ aan de Lutskedyk bevinden zich nog het station, het café-restaurant Spoorzicht, de locomotievenloods en twee personeelswoningen. In Vrouwbuurt en bij Hijum zijn ook nog voormalige stationsgebouwen te zien.

Het programma dat in samenwerking met Dekemastate, Túnmanswente / Martenastate, Documentatiestichting en Monumentenzorg tot stand is gekomen biedt interessante activiteiten, die u naar eigen keuze kunt beleven. De openingstijden zijn van 13:00 uur tot 17:00 uur. Ook zullen die dag de kerken in Jelsum, Britsum en Stiens zijn opengesteld.

Programma Dekemastate op zaterdag 11 en zondag 12  september

·     expositie over Mode rond de 19^e eeuw
·     “kleine proeverij” met kraampjes waar u letterlijk  de smaak van de 19^e eeuw zal

worden voorgeschoteld, uiteraard met de mogelijkheid om ook producten te kunnen kopen.

Programma Túnmanswente op zaterdag 11 en zondag 12  september

·     typisch stationseten met bijvoorbeeld Dokkumer Koffie in de theetuin

·     verkoop groenten uit eigen tuin

·     verkoop streekproducten in de winkel

·     een wandeling in het Koarnjumer Bosk

Programma Stationskwartier Stiens alleen op zaterdag 11 september

Samen met de Documentatiestichting Leeuwarderadeel presenteert Monumentenzorg Leeuwarderadeel in de voormalige NFLS-werkplaats aan de Lutskedyk een tentoonstelling waarin het Dockumer Lokaeltsje centraal staat. Zo zullen er diverse films worden getoond, wordt er een lezing  gegeven en is er een tentoonstelling van oude foto’s.

De Open Monumentendag voor zaterdag 11 september, van 13:00 uur tot 17:00 uur, bestaat uit de volgende activiteiten, die u naar eigen keuze kunt beleven:

a Een fietstocht van voormalig station Jelsum  naar de NFLS-werkplaats te Stiens
b Een wandeltocht over het spoor van voormalig station Jelsum naar de
   NFLS-werkplaats te Stiens

c Een fietstocht van Stiens naar het einde van de verdwenen spoorlijn bij Hijum

d Een fietstocht en een bezoek aan de kerken Jelsum, Britsum en Stiens

Programma a en b beginnen beide in de theetuin van Dekemastate aan de Dekemawei  5. Het geheel van de vermelde tochten treft u op de routebeschrijving aan.