2014

Pakjesdag

28-10-2014

Pakjesdag een succes
 
De Pakjesdag, die voortkwam uit het thema ‘Op Reis’ van de Landelijke Open Monumentendag 2014, is op zaterdag 13 september een overweldigend succes gebleken. Dankzij de enthousiaste inzet van vrijwilligers uit de dorpen, Dekemastate en Túnmanswente vonden zo’n 200 pakketjes hun weg van verzenders naar ontvanger. Maar vooral aan Brant de Vries, die in gepaste vrachtrijderkledij geheel belangeloos instond voor het vervoer van de vele pakjes, is veel dank verschuldigd.
Die morgen vertrok De Vries geflankeerd door wethouder Rinske van de der Meulen om 10 uur met de oldtimer Citroën naar Leeuwarden, om aldaar het startsein te gaan geven aan de open monumentendag. Aan de voet van de steedse Sint Vitustoren overhandigde wethouder Van der Meulen een pakket producten uit eigen gemeente aan  wethouder Isabelle Diks van de gemeente Leeuwarden. Hoe weinig opmerkelijk, maar juist symbolisch was dit geschenk aan onze buurgemeente gedachtig het adagium van Pierius Winsemius (1586-1644) ‘de voortreffelijckste, voorstemmende ende meest contribuerende grietenij van Oostergo’.
Dat deze laatste beschrijving ook voor de deelnemende monumenten met hun eigen programma opging bleek uit de vele bezoekers. Tijdens deze fraaie, nazomerse dag bezochten zo’n honderd belangstellenden Dekemastate, Túnmaswente, het Doktershús en de opengestelde kerken in Leeuwarderadeel.

Lees verder

13 september Open Monumentendag

31-03-2014

In het kader van dit thema wil de Stichting Monumentenzorg Leeuwarderadeel aandacht schenken aan het vrachtvervoer zoals dat in de laatste decennia van de 19e eeuw tot aan plusminus 1960 plaatsvond. Regionaal waren er talloze zelfstandige vervoerders, die vanuit de dorpen goederen van particulieren en bedrijven haalden en brachten. Voor het noorden van Friesland was het Oldehoofster kerkhof in Leeuwarden het verzamelpunt – bodeterrein – waar alle geadresseerde goederen eenmaal per week werden gebracht, gesorteerd naar plaatsnaam en werden opgehaald door de vervoerders van de betreffende streek. De vrachtrijders deden ook boodschappen in de stad, zoals bijvoorbeeld het vervoer van een kapotte klok van een particulier naar een klokkenmaker, het halen en brengen van kleding naar een stomerij, of voor de timmerman het meegegeven boodschappenlijstje bij Auke Rauwerda af te geven, om de bestelde pakken spijkers en schroeven later op de dag mee terug te nemen.

 

Stichting Monumentenzorg Leeuwarderadeel wil voor één maal deze bezorgdienst weer in het leven roepen door het versturen en bezorgen van pakjes door de hele gemeente per - oude - vrachtauto. Daarvoor is het nodig dat zoveel mogelijk mensen een pakje sturen naar mensen in een ander dorp binnen Leeuwarderadeel.

Hoe dat precies moet dat leest u op de vrachtbrief die u kunt verkrijgen bij uw dorpshuis, de Túnmanswente, de balie van het gemeentehuis, en op onze website www.monumentenzorgLeeuwarderadeel.nl (download de vrachtbrief)

Er rijdt een oldtimer vrachtauto met pakjes op 13-9-’14 door de gemeente. Is uw pakje daar ook bij? Lever dan voor 30 mei  de vrachtbrief in met uw adresgegevens bij uw dorpshuis, de Túnmanswente, of stuur het naar: info@monumentenzorgleeuwarderadeel.nl

Lees verder

Landelijke Open Monumentendag

31-03-2014

Met het thema Op reis verbreedt de Open Monumentendag in 2014 horizonten. Op reis laat mensen op 13 en 14 september reizen, over land, over water en door de lucht.


Open Monumentendag 2014 gaat terug in de tijd en vertelt de verhalen van de monumenten; onze getuigen van het verleden. Met reizen, vervoer en transport verhaalt de Open Monumentendag over de dynamiek die daarmee gepaard gaat, de invloed die reizen en vervoer hebben gehad en nog steeds hebben op het aanzien van Nederland, de inrichting van het land en de steden, de manier van leven en het forenzen – zoals we dat in Nederland vandaag de dag doen. Want het gaat niet alleen over toen; de verhalen van toen verklaren het aanzien van nu en inspireren ons voor de toekomst.

Op reis gaat over middelen van vervoer, over mobiel erfgoed, over wegen, sporen en kanalen, over de gebouwde monumenten die daarbij horen, over plaatsen van aankomst en vertrek, over pleisterplaatsen, over werkplaatsen, remises, koetshuizen, werven en natuurlijk veel meer. Want elke gemeente zal zijn eigen draai aan het thema geven en overal in Nederland zal dat in het weekend van 13 en 14 september 2014 verrassende openstellingen en activiteiten opleveren.

2014 is ook het Jaar van Mobiliteit en Mobiel Erfgoed, mede de aanleiding voor de Stichting Open Monumentendag om dit jaar voor het thema Op reis te kiezen.

Comité Open Monumentendag Leeuwarderadeel

Al sinds 2008 heeft de Stichting Monumentenzorg Leeuwarderadeel de taak op zich genomen de landelijke Open Monumentendag in de gemeente Leeuwarderadeel vorm te geven. Zij heeft hiertoe een comité ingesteld. Hierin zitten vertegenwoordigers van de kerken Feinsum, Hijum, Jelsum en Stiens; Dekemastate; Martenastate; Túnmaswente en voor dit jaar zullen de dorpshuizen en belangenverenigingen worden betrokken bij dit jaarlijks terugkerend evenement. Dit jaar heeft de stichting vanwege het thema ‘Op reis’ een bijzondere invulling gegeven aan het thema zoals u zul lezen in het nieuwsbericht ‘Reizen en Vervoer’.

Lees verder

Het uurwerkspook

12-03-2014

Zaterdagmiddag 8 februari 2014 werd het eeuwenoude uurwerk van de Jelsumer toren na restauratie in gebruik genomen. Gerrit van der Meulen, voorzitter van de Stichting Monumentenzorg Leeuwarderadeel, sprak de genodigden toe en vertelde hoe het herstel tot stand was gekomen.

Geachte aanwezigen,

Het Jelsumer torenuurwerk heeft de respectabele leeftijd van 409 jaar bereikt. Vanaf 1605 heeft het de Jelsumer bevolking de tijd van de dag laten weten. In de afgelopen zomer en herfst is het op voortreffelijke wijze gerepareerd door Marco en Piet Jan, uurwerkmakers van Vellema Torenuurwerken B.V. te Hallum, onder leiding van de Stichting tot Behoud van het Torenuurwerk, waarvan twee leden nl. de heren Loek Romeyn en Pim van der Giesen hier aanwezig zijn. De conclusie van het door de laatste twee heren gedane onderzoek naar de staat waarin het uurwerk verkeerde, luidde: “Ernstige en vergaande slijtage van alle draaiende onderdelen”. Het uurwerk is in gedemonteerd en in onderdelen getransporteerd naar de werkplaats van Vellema in Hallum en in november van het vorig jaar opnieuw opgebouwd in de toren. Wij vonden dat feit de moeite waard om er even bij stil te staan.
Maar over stilstaan gesproken. In de lange tijd van zijn bestaan heeft het uurwerk diverse malen stilgestaan en is het gerepareerd, dan wel voorzien van nieuwe onderdelen. Verbazend was het dat het op 8 januari j.l. twee dagen voor dat het uurwerk definitief door de SBT zou worden opgeleverd, plotseling stil stond. Het mankement werd de dag erop verholpen door Marco en de 10e januari werd het uurwerk opgeleverd. Maar afgelopen woensdagavond toen wij in de kerk enkele voorbereidingen troffen voor deze middag, vloog er een schim door het kerkgebouw, zwenkend en zwaaiend, zijn schaduw op de wanden meenemend. Hendrik die bij de geopende kerkdeur bezig was, zag de schim daar op een gegeven moment door verdwijnen. Hij dacht dat het vleermuis was. Na afloop van de werkzaamheden klommen we nog even naar de uurwerkzolder. Op dat moment werd het gewicht van het slagwerk opgewonden, door een kleine elektromotor onder het uurwerk. Toen de motor stopte, kantelde het, d.m.v. een as aan de opwindtrommel verbonden, grondrad en daarmee stopte het tikken en stond het uurwerk stil. Een merkwaardige belevenis. Een telefoontje naar Vellema de volgende dag resulteerde er in dat het uurwerk vrijdag weer liep. Tot op vandaag de dag dan. Want nu staat het weer stil. Of ….. hoor ik nu toch wat? Zijn beschrijving werd onaangekondigd begeleid door een wel zeer historisch spektakel.

Getik van een uurwerk klinkt, eerst zacht maar dan steeds luider en luider totdat er twee harde klokslagen volgen.

Van der Meulen: Marco, wat betekent dit??
Plotseling stormt een in monnikspij gehulde figuur de kerk binnen. Hij klaagt dat hij al eeuwen last heeftvan dat uurwerk en dat het verdoemd is, want de tijd bestaat in eeuwigheid, het is als een stromende rivier die niet gestopt kan worden en het is niet aan de mens om die tijd in stukjes te knippen.Met andere woorden, de oude Monnik uit de middeleeuwen die ooit in het Jelsumer klooster woonde en die door enige oorzaak nimmer zijn rust heeft kunnen vinden en zo nu en dan rondspookt in en om het dorp, heeft in de 400 jaar van het bestaan van het uurwerk geprobeerd om het te ondermijnen in de hoop dat het zou worden verwijderd. En in 2013 dacht hij succes te hebben, het uurwerk werd uit de toren gehaald. Maar tot zijn frustratie verscheen het weer. En nu juist op dit moment komt hij zijn gram halen en vertoont zich in ons midden.
Van der Meulen vraagt naar zijn naam en waar hij in hemelsnaam mee bezig is, maar op dat moment komt er achter zijn rug uit een grote mistwolk en tweede figuur, getooid met een uurwerkwijzer op zijn rug en met een stuk smidsgereedschap in zijn hand.
“Ha”, dondert zijn stem door de ruimte: ” Daar heb ik je eindelijk. De geest die het door mij zo zorgvuldig gemaakte uurwerk al eeuwen lang probeert kapot de maken. Wie denk jij die ik ben: Pieter Andriesse, de uurwerkmaker die in 1605 dit mooie uurwerk heeft ontworpen en gemaakt. Maar het is genoeg, ik geef je de keus of ik zorg er voor dat je nimmer, tot in de eeuwigheid geen rust meer krijgt, of je gaat nu met mij mee en we maken het hierboven in orde. Maar je komt nooit weer met je vingers aan dit uurwerk”.De monnik laat zich overhalen. Van der Meulen maant beiden om haast te maken en snel weer in de wolk te stappen en af te reizen, zodat de bijeenkomst rustig kaan worden hervat.

Na verdwijning van het tweetal geesten vroeg Van der Meulen voorzitter aan Romeyn om het uurwerk weer in gang te zetten en te beginnen met zijn lezing over het ontstaan en de geschiedenis van de tijdmeting door de eeuwen heen. 

Lees verder

Torenuurwerk Jelsum

14-01-2014

Op zaterdagmiddag 8 februari 2014 om 15.00 uur zal het geheel herstelde uurwerk van de kerktoren Jelsum na een lange voorbereiding officieel in gebruik worden genomen.
De heer Ir. L.A. Romeijn, voormalig voorzitter van de Stichting tot Behoud van het Torenuurwerk, zal in de kerk van Jelsum de lezing met de titel ‘Van Zonnewijzer tot Gietijzer’ geven die het ontstaan van de mechanische torenuurwerken behandelt.

Een klein jaar lang heeft Vellema Torenuurwerken uit Hallum het uit 1605 daterende uurwerk vrijwel in originele staat hersteld. Hierbij zijn hedendaagse elementen op ingenieuze wijze gecombineerd met het oude eeuwenoude smeedwerk.

Lees verder

Gelukkig nieuwjaar

01-01-2014

De tijd is al eeuwenlang gevangen in de raderen van het uurwerk 

het bestuur van

de Stichting Monumententenzorg Leeuwarderadeel

wenst u

fijne Kerstdagen en een voorspoedig Nieuwjaar

Lees verder